THỜI BI TRÁNG

LÝ THƯỜNG KIỆT         

Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

  

             šó›

(Đất nước Nam vua nước Nam ở

Rành rành định phận tại sách trời

Cớ sao lũ giặc tới xâm phạm?

Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời!)

                 

                               

            LỜI TỰA

Nửa sau thế kỷ XX là thời kỳ biến động lớn nhất trong lich sử Việt Nam. Vì độc lập tự do và thống nhất tổ quốc, người Việt Nam liên tục phải đương đầu với mọi thế lực bành trướng lớn nhất trong lịch sử loài người.

Thành thị là nơi hợp lưu người tứ xứ. Nhưng mỗi nơi hình thành những đặc trưng cư dân khác nhau. Người Hà Nội là đặc trưng của nền văn hóa sông Hồng, tiêu biểu là nền văn hóa Thăng Long. Qua những biến thiên thời cuộc, người Hà Nội trải khắp theo chiều dài đất nước và tỏa đi tứ xứ, tiếp thu nhanh văn minh thời đại. Kết hợp với truyền thống văn hóa Đại Việt họ luôn hướng về cội nguồn dân tộc, góp phần xứng đáng vào việc bảo vệ tổ quốc để dân tộc trường tồn.

PHÚT THĂNG HOA (NXB Thanh niên–2005) và THỜI BI TRÁNG (chung khảo cuộc thi tiểu thuyết 2006–2010 của Hội NVVN) là tiểu thuyết bộ đôi về thời kỳ lịch sử ấy. Tinh thần yêu nước tiềm ẩn trong mọi tầng lớp từ vua-quan-sỹ-dân bừng tỉnh sau hàng trăm năm nô lệ tây phương đã làm cuộc Cách mạng tháng tám thành công và tiếp sau là cuộc kháng chiến trường kỳ bi tráng.

Lời tự sự của nhà văn Thiếu Sơn cũng là tâm tư của những người trí thức chân chính trước vận nước biến nguy: “Bọn xâm lăng không nhằm cá nhân tôi mà xúc phạm. Chúng đã xúc phạm tới cả một dân tộc! Tôi thấy tôi không thể tách rời khỏi dân tộc mà có được sự kính nể của ngọai bang”. Kẻ sỹ trong những thăng trầm của lịch sử, trước sứ mệnh cao cả với tổ quốc, đã vượt qua mọi thử thách cam go, đồng hành cùng dân tộc đi tới mục tiêu độc lập, hòa bình, thống nhất giang sơn.

Từ cái nôi văn hóa Thăng Long, lớp lớp người trí thức tiếp bước trên con đường không ít gian truân. Kẻ sỹ Việt Nam trăn trở tìm chỗ đứng cho mình! Bao nhiêu trí thức trong những hoàn cảnh xã hội khác nhau dù đứng ở đâu, suốt đời mang nặng một lòng riêng u ẩn. Với họ, câu hỏi lớn về tổ quốc vẫn chưa có lời giải nào trọn vẹn. Nhưng trong tiềm thức sâu xa, trách nhiệm trước sự tồn vong của dòng dõi con Lạc cháu Hồng, lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” hướng họ tới điểm đồng nhất là lòng yêu nước Việt Nam không thể mất đi.

Trong tâm thức của người trí thức, ranh giới của con sông Bến Hải cũng như con sông Gianh là nỗi đau phải dứt bỏ bởi dù trong hoàn cảnh nào trái tim họ vẫn hòa nhịp đập cùng trái tim tổ quốc. Sự ra đời của Lực lượng bảo vệ văn hóa dân tộc tại Sài Gòn vào những năm 1966-1967 bao gồm hàng trăm trí thức tên tuổi không phân biệt Bắc, Nam, Kinh, Thượng đủ mọi chính kiến, thành phần là sự thể hiện ý thức và trách nhiệm của giới trí thức cả nước với tiền đồ của dân tộc.

Cuộc xum vầy Nam Bắc buổi đầu tuy có đớn đau nhưng cây Việt Nam dần hồi phục tốt tươi. Tác giả dẫn người đọc nhìn toàn cảnh gần xa và cũng nêu lên cả những khiếm khuyết trong bước đi lên và những điều còn trăn trở.

Tác giả sinh ra và lớn lên ở đất Hà thành và trôi nổi theo dòng thác biến động xã hội lớn lao suốt mấy mươi năm từ Bắc vào Nam, lòng còn mang đậm ký ức tuổi thơ và niên thiếu về cố đô Thăng Long. Những kỷ niệm của tuổi ấu thơ ngọt ngào và tuổi thanh xuân buồn vui trong khói lửa chiến tranh cùng cuộc sống xô bồ trong buổi giao thời.

Bộ truyện là chuỗi hồi ức sống động mang nét sử thi với nhiều nhân vật vương bóng những con người thật, nổi chìm theo sự đổi thay trong bối cảnh thời gian và không gian đất nước rộng dài. Những sự kiện và diễn biến thời cuộc được sưu tầm cẩn trọng, phong phú, công phu gắn với tiến trình lịch sử.

Những sự kiện ngày một mờ đi. Những con người ngày càng vắng bóng. Nhưng những dấu tích còn vương lại nơi trang sách, họa là chút gợi nhớ với lớp chứng nhân và gợi cảm với lớp người sau về một qúa khứ bi hùng.

                    

 

                                      Nhà văn VŨ HẠNH

                                      Giải thưởng Nhà nước về Văn học

                               Nguyên Tổng thư ký Lực lượng bảo vệ văn hóa dân tộc    

                               Nguyên Tổng thư ký Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật

                                                     Thành phố HỒ CHÍ MINH

                                             

                                              MỤC LỤC

CHƯƠNG MỘT: NGÀY TRỞ VỀ

CHƯƠNG HAI: NHỔ NEO RỒI THUYỀN ƠI XIN MẶC SÓNG

CHƯƠNG BA: SAO ĐÊM CHUNG SÁNG CHẲNG CHIA MIỀN

CHƯƠNG BỐN: LỬA CHÁY NGẤT TÒA SEN

CHƯƠNG NĂM: TỪ TÀU MADOX TỚI KHÁCH SẠN HILTON HÀ NỘI

CHƯƠNG SÁU: SÀI GÒN ĐÓN TẾT MẬU THÂN

CHƯƠNG BẢY: ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG

CHƯƠNG TÁM: DẬY MÀ ĐI NÚI SÔNG ĐANG CHỜ

CHƯƠNG CHÍN: TỔ QUỐC TA VỀ LẠI MỘT NHÀ

CHƯƠNG MƯỜI: NƯỚC MẮT NGÀY GẶP MẶT

CHƯƠNG KẾT: HỢP TAN TAN HỢP