OAN MÀ KHÔNG OÁN

OAN MÀ KHÔNG OÁN

                                                                  {

         Trời mưa tầm tã. Đa ba giờ khuya rồi, ngoài đường không một bóng người, dãy nhà xưởng im phăng phắc, mấy chiếc đèn điện lay lắt trong mưa tỏa ra thứ ánh sáng vàng nhạt nhòa. Ông già trực ban ngồi ngay ngắn sau bàn, đôi lúc ông đứng lên, đi lại trong phòng, qua cửa sổ nhìn về các góc tối mù mờ...

Chiếc ô tô xịch đỗ ngoài cổng. Tiếng gọi:”Bố ơi!”. Xe nhà. Người nhà. Ông choàng áo mưa ra mở cổng. Chiếc xe tải nhẹ chạy tới sát phòng trực dừng lại, ba người trong xe nhảy ào ra, tấp thẳng vô phòng. Ông già líu ríu với những người quen, chiếc xe chạy sâu vào trong nhà máy. Một người kéo ông quay lại:

- Để nó quay đầu xe, tụi con về luôn!                             

Có ai lạ đâu. Anh Tổ trưởng bảo vệ với một anh ở Phòng Kế hoạch và một anh ở Phòng Nhân sự. Anh Kế hoạch đặt thùng bia trên ghế. Anh Bảo vệ đặt túi xách nặng lên bàn:

- Tụi con đi nhậu về khuya, biết bố trực đêm nay, mang đồ vào lai rai với bố!

Anh nhìn quanh quất:

- Ủa, mà đứa nào trực với bố đây?!

- À… thằng Tào! Từ đầu hôm nó năn nỉ tao cho nó về vì con nó đau, vợ nó cũng đau luôn.  Tao thức thâu đêm cũng được, lính “đặc công” mà!

Anh Bảo vệ lấy ra từ chiếc giỏ xách: một chai rượu tây đầy, một con vịt quay to tướng, mấy món đồ chua. Cầm cái ly uống nước, anh rót đầy rượu đưa cho ông lão:

- Tụi con quá xá rồi, mời bố!

- Thôi tao chịu, cái rượu tây này nặng đô lắm, vô không nổi!

- Trời ơi, đời bố cực mãi rồi, phải hưởng thụ chứ bố!

- Ai mà chẳng muốn cao sang sung sướng… nhưng nó còn tùy tài, tùy đức của mình. Vả lại, cũng còn thời thế nữa, như tao thì đã hết thời rồi!

- Bố già xưa lắm! Giờ không chơi nặng thì chơi nhẹ vậy!

Anh ta khui lon bia đưa cho ông lão:

- Chơi “sếch” đi bố!

Nể tình, ông lão cầm lon bia nhâm nhi với anh em. Họ thi nhau ép mãi, chuyện nổ như bắp rang. Ông già uống chừng mực nhưng cũng hết một lon. Anh Nhân sự đặt vào tay ông lon nữa, giọng đầy thương cảm:

- Bố chiến đấu cả một đời mà giờ vẫn cực. Làm cái chân gác cổng này đâu xứng với công lao của bố!

Ông lão chỉ uống cầm chừng, nói vẻ ngậm ngùi:

- Nhà tao nghèo, hồi nhỏ chỉ được học xong Tiểu học rồi ở nhà phụ giúp gia đình. Lúc 17 tuổi thì nhập ngũ. Tao tuy nhỏ thó vậy mà dai sức nên được chọn vào “đặc công”. Đánh giặc hoài, thương tật nhiều lần, may mà không chết, thế là cứ tuần tự mà lên. Đến Trung tá thì hết giặc. Quân đội giờ hiện đại, cần có sức khỏe và văn hóa, mình về là phải. Chẳng có nghề thì làm “bảo vệ” cũng là hợp với nghiệp của mình, còn đỡ đần được cho vợ con!

Anh Kế hoạch tỏ vẻ thiết tha:                                            - Tụi con đây không nói dóc, thương bố, lo việc lớn thì chịu chứ giúp bố tu sửa cái nhà cho khang trang với đầy đủ tiện nghi thì khỏe!

Ông Lão mủi lòng, cảm động như nói với mình:

- Cha tao ngày xưa võ vẽ chữ nho, ông dạy theo sách thánh hiền: “Ai tài ít mà lo làm lớn, đức mỏng mà mưu toan dày thì gặp họa là cái chắc!

Anh Kế hoạch đặt ly rượu xuống bàn, cười gượng:

- Bố nói ghê bỏ mẹ!

Chiếc xe từ trong bóng tối ì ì chạy ra, qua vũng nước nó rồ ga mà một bánh xe vẫn ngập sâu trong bùn, quay tít. Như một phản xạ, ông già xô ra cửa

- Xe chở chi nặng vậy  tụi bay?

Anh Tổ trưởng níu tay ông già. Cả ba cùng đứng lên:

- Thôi, tụi con về!

Ông lão bước nhanh tới sau xe, lật tấm bạt phủ lên:

- Tụi bay chở hàng đi sớm vậy? Giấy tờ, thủ tục đủ chưa?

Sau tấm bạt phủ xe là những thùng hàng và hai người ngồi đó! Một người quay vào trong giấu mặt. Anh Kế hoạch lấy từ trong túi ra một bọc gói giấy vuông vức đặt “kịch” lên bàn:

- Tất cả giấy tờ, thủ tục đầy đủ cả, bố cứ yên tâm cho khỏe!

Và anh chạy ra nhảy vội lên xe. Như cái máy, ông già lao tới giật khẩu súng treo ở góc phòng, chạy ra đứng giữa cổng, như một người chỉ huy ra lệnh:

- Xe chở hàng ra khỏi Nhà máy phải thủ tục, giấy tờ đầy đủ!

Mấy người nhìn nhau. Anh Nhân sự từ ca-bin hầm hầm nhảy xuống:

- Bố làm lỡ cả công việc! Để tôi trình Giám đốc!

Anh ta xăm xăm bước vào nhà trực, cầm máy quay số. Anh nói lớn để mọi người cùng nghe:

- Dạ thưa anh Tư, theo lệnh anh, bọn em lấy hàng sớm để xuống miền Tây cho kịp. Ông Bảo vệ gác cổng không chịu! Xin ý kiến anh Tư…

Đứng xa, nghe có tiếng người rò rè trong máy, anh Nhân sự gật đầu, dạ lia lịa. Đặt máy “cộp”, anh hỏi ông già:

- Rõ chưa? Ông có chịu trách nhiệm hoàn toàn vì để lỡ công việc của Nhà máy không?

Ông già lưỡng lự, thái độ dịu đi, cử chỉ không còn vẻ bức xúc. Khoác khẩu súng trên vai, ông bước vào phòng trực, ngồi trên ghế, dáng suy tư. Mấy người thay nhau những lời nặng, nhẹ hối thúc ông già. Anh Kế Hoạch xé một góc của gói giấy trên bàn, đẩy đến trước mặt ông. Cộp giấy năm chục ngàn đồng hai xếp, dầy như vậy! Ông già nhìn những người quen, ánh mắt hiền từ, lời nói nhỏ nhẹ, chậm rãi, rõ ràng và dứt khoát mà không muốn mất lòng ai:

- Tụi bay thông cảm cho tao! Không cho ra cũng kẹt! Mà cho ra thì sai nguyên tắc! Thôi, tao là người lính, cả đời chỉ biết thi hành theo lệnh của cấp trên! Hàng hóa xuất nhập kho là phải thủ tục giấy tờ đầy đủ đúng theo quy định, có sao tao xin chịu!

Mấy người rù rì với nhau. Trời sắp sáng rồi! Chiếc xe rồ máy lùi nhanh sâu vào trong xưởng. Anh Kế hoạch cầm gói bạc trên bàn đặt lại vào túi xách, bước ra trước hiên, vẻ hằn học.

Lát sau, chiếc xe bon bon chạy ra sát cổng. Ông già lật tấm bạt sau xem xét rồi từ từ bước ra cổng, chậm chạp mở ổ khóa xích nặng nề kêu loảng xoảng. Vừa kéo rộng cánh cổng ông vừa nói như năn nỉ:

- Tụi bay thông cảm cho tao!

Anh Nhân sự ngồi trong ca-bin buông câu cộc lốc:

- Ông có chết cũng chả ai thương!

Chiếc xe vọt ra cổng, lao theo con đường nhớp nháp mờ loá ánh đèn điện trong đêm. Ông già bước vào phòng trực, ngồi lặng lẽ, vẻ bối rối: “Thời buổi này không biết làm thế nào là đúng, là sai!”.

Sáng ra, khi mọi người vào Sở làm tấp nập, ông già vẫn ngồi ngây người bên bàn trực.

Chiếc xe con của Giám đốc mọi lần chạy thẳng vào trong, hôm nay dừng lại ngay trước Phòng trực. Ông Giám đốc ra xe, bước tới đứng trước cửa, hai tay chắp sau lưng. Ông già bảo vệ đứng lên định báo cáo sự việc. Ông Giám đốc nghiêm nghị đưa mắt nhìn khắp phòng: những lon bia lăn lóc, chai rượu tây bỏ dở, ly rượu cạn giữa chừng, mấy tờ giấy và bao nilon còn lại đồ ăn... Ông Giám đốc lắc đầu! Ông bảo vệ bối rối không biết nói sao! Ông Giám đốc vẻ mặt lạnh lùng, quay ngoắt ra xe, xập cửa đánh “xình”! Ông già bảo vệ đau đớn nhìn theo chiếc xe chạy như bay vào khu Hành chánh. Lát sau, mấy anh cán bộ Phòng Tổ chức và Phòng Bảo vệ hớt hải đi thẳng ra Phòng trực. Ông già đang dọn dẹp phòng. Một anh hỏi ông già mấy câu và ghi biên bản hiện trường, lấy chữ ký của những người có mặt. Ông già run run, loay hoay ký loằng ngoằng vào biên bản, không thể thanh minh được một lời

Sau một ngày nghỉ ra ca, hôm nay ông già đến làm việc đúng giờ. Một anh bảo vệ đã ngồi ở vị trí của ông, đưa cho ông tờ giấy đặt sẵn trên bàn. Ông chăm chú đọc: “Quyết định đình chỉ Hợp đồng làm Bảo vệ cơ quan với ông Nguyễn Văn Bé”! Toàn thân ông run lên, ông ngồi xụp xuống ghế, vẻ mặt đờ đẫn. Anh bảo vệ mới phân bua:

- Bố thông cảm cho con. Cấp trên lệnh cho con ra ngồi ở đây!

Ông rầu rĩ  cầm tờ giấy đi lên Văn phòng Bí thư Đảng ủy kiêm Phó Giám Đốc phụ trách về nhân sự. Ông đặt tờ quyết định trên bàn. Ông Phó Giám đốc lẳng lặng mở cặp hồ sơ, lấy ra tờ biên bản sáng qua của Phòng Bảo vệ, đặt bên tờ quyết định. Cổ ông già rung rung. Ông muốn thanh minh mà nghẹn ngào không nói được! Ông Phó Giám đốc điềm đạm, nói một câu lửng lơ nửa như vỗ về nửa như trách nhẹ:

- Thôi, anh ở nhà đỡ chị, đỡ cháu công việc gia đình! Anh già rồi, không thích nghi được với cơ chế mới đâu!

Ông già lẳng lặng bước ra khỏi phòng, cứ thế ông đi qua cổng lúc nào không hay và ông đâm sầm vào chiếc xe đạp đang rẽ vào nhà máy! Ông bừng tỉnh lại, như một phản xạ của thời trai trẻ, ông nắm chặt chiếc “guidon” nhấc bổng xe lên. Ông nhìn trừng trừng vào người đi xe. Thấy vẻ mặt ông dữ dằn, anh thanh niên nhảy vội xuống, vồn vã chào ông:

- Kìa bố, sao trông bố như người mất hồn vậy!

Ông nhìn anh công nhân trẻ, vẻ mệt mỏi. Anh bạn trẻ nắm tay ông dắt qua đường, kéo ông vào một quán nước bên lề:

- Mời bố vô đây nghỉ chút đã. Tụi con biết hết chuyện rồi!

Một già, một trẻ ngồi bên nhau như hai cha con. Ông vẫn lầm lì không nói. Anh bạn trẻ an ủi ông:

- Bố cứng rắn lắm, tụi con biết chứ! Nhưng bố đang một mình đi trên hoang mạc!

Ông đã lấy lại bình tĩnh, chỉ tay về phía nhà máy:

- Chỗ này ngày xưa là một bãi hoang. Tụi tao từng ém quân cả tháng để đột nhập vào cái kho xăng đằng kia!

 Ông chỉ tay về hướng bên kia bờ sông:

- Khó khăn, nguy hiểm như thế vậy mà vẫn thắng! Đâu ngờ ngày nay có được cơ ngơi to lớn chừng này…

Anh thợ trẻ cởi mở lòng mình với bậc cha chú:

- Bố giống tía con lắm! Nhưng ngày xưa là các bố đánh giặc ngoại xâm. Tía con nói đánh Mỹ chỉ ngán bom pháo nhưng không khó bằng đánh ngụy! Ta với ta cả mà! Phải vậy không bố? Bây giờ đánh tham nhũng còn khó gấp trăm! Thời các bố đánh thắng giặc vì trên dưới một lòng, nhân dân ủng hộ. Bây giờ có ai hiểu được lòng dạ của nhau đâu! Ai dám xông lên nào? Như bố chỉ mới ngúc ngắc cái đầu đã bị loại ngay tức khắc! Dân bao giờ cũng ủng hộ cái đúng nhưng không có quyền! Nghèo quá cũng thành hèn! Mà nghèo hèn truyền kiếp thì còn sợ hơn cả giặc ngoại xâm bố ạ!

Ông già thân mến nhìn anh thợ trẻ:

- Chỉ một giặc bên ngoài thôi đâu có sợ! Mất nước bao giờ cũng từ nội phản cấu kết với ngoại bang! Hãy đừng đẩy Nhà máy tới cảnh hoang tàn  con ạ! Nó là mồ hôi, xương máu của mình, là cuộc sống của chúng ta hôm nay và mai sau. Lớp chúng tôi đã chiến đấu vì độc lập, tự do, lớp các con phải chiến đấu vì ấm no, hạnh phúc!

Anh thợ trẻ nắm tay ông già:                                             

- Vâng, con hiểu. Bố bị oan mà không oán vì lúc nào bố cũng lo cho đời! Đúng, nếu Nhà máy này tiêu ma thì tụi con lãnh đủ.

Anh đứng dậy, vỗ vào sau yên xe:

- Bố ngồi lên đây, con chở về!

Ông già khoát tay:

- Cám ơn con, đừng lo cho ta. Hãy trở về Nhà máy với công việc của con đi!

Anh công nhân trẻ chào ông rồi băng qua đường nhảy lên xe lao thẳng vào Nhà máy.

Ông già đi về phía bờ sông. Bên kia là những bồn xăng khổng lồ nhấp nhô trong nắng sớm gợi nhớ lại một thời hào hùng oanh liệt. Tàu thuyền đủ loại tấp nập ngược xuôi, rú còi inh ỏi. Một không khí thanh bình là ước mơ của thế hệ ông. Ông trầm tư suy nghĩ: Lớp trẻ chưa được yên đâu! Thời mình, kẻ thù ở bên kia chiến tuyến rõ ràng. Bây giờ, đừng nghĩ  kẻ thù chỉ  ở ngoài biên giới, nó đang sống bên ta, bạn thù lẫn lộn! Phải làm cho mọi người nhận rõ trắng đen. Phải hiểu rằng tham nhũng là giặc, là nguyên nhân nghèo đói triền miên, là mầm phản loạn, là nguy cơ mất nước, là kẻ thù không đội trời chung.

Gió sông lồng lộng, hai bên bờ sóng vỗ chát chao. Có ai biết trong sớm mai trời đẹp này, một cựu chiến binh già đứng tại nơi chiến địa xưa, vẫn quên đi những oan trái của đời mình, chỉ trăn trở suy tư về chiến trận mới hôm nay...

                                                                                    Tháng 12/1996