NĂM MƯƠI MÉT LÀ...BI NHIÊU?

NĂM MƯƠI MÉT LÀ… BI NHIÊU?

                                                                  {

         Năm 1969 – những ngày tháng Chín, Bác Hồ qua đời.Cuộc phản kích bình định của Mỹ – Ngụy càng quyết liệt. Chúng tôi không thể nào quên được những ngày u ám ấy. Trên đầu tối ngày máy bay phát loa oang oang những lời kêu gọi chiêu hồi kiểu tâm lý chiến.Trong tình thế quân số tổn thất, khí tài hư hao, lương thực thiếu thốn, luôn bị động với các cuộc trà sát, ruồng bố của giặc, mỗi đơn vị phải tự lo xoay xỏa để tồn tại, càng phải bám đất, bám dân, lừa những sơ hở của giặc để tấn công lại chúng. Mục tiêu chính trị lúc này là giữ vững lòng dân.Muốn giữ lòng dân trước hết phải giữ vững lòng mình. Hầu như cán bộ chiến sĩ chúng tôi đều thuộc nằm lòng bản Di chúc thiêng liêng của Bác. Lời mở đầu là một sự khẳng định như đinh đóng cột: “ Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ hy sinh nhiều hơn nữa song nhất định thắng lợi hoàn toàn, đó là điều chắc chắn!”. Dù đau thương, lo lắng, thậm chí có lúc bi quan, những lời dặn dò tâm huyết của Bác đã nâng đỡ, dìu dắt chúng tôi vững tin, vững bước qua mọi gian khó chông gai…

Tiểu đoàn 15 – Sư đoàn 7 nguỵ càn chiếm Mỹ Thành đã hai ngày nay. Từ sáng tới giờ bọn lính cứ  loanh quanh ở các nhà dân ngoài đồng. Chúng tôi trong cụm địa hình nhìn ra thấy khói tỏa trên các mái nhà, bà con ra vào thưa thớt, áo quần phơi rải rác ngoài sân. Khả năng của bọn nó chỉ đánh vậy thôi. Dường như đang bữa cơm trưa. Chúng tôi lục tục ra khỏi công sự. Chú y tá trèo lên cây trâm bầu cảnh giới. Ai có đồ gì đem ra ăn: cơm nắm, mì tôm, gạo rang, gạo sấy, lương khô… Bụng đói mà miệng nhai uể oải. Ai nấy buồn thiu. Như mọi khi thế nào cũng có anh tán dóc và kể tiếu lâm. Nét mặt ai cũng đăm chiêu dường như mỗi người đều có suy tư, tâm sự. Đối phó với giặc không phải là mối bận tâm vì phương án có sẵn rồi. Thường thì địch đương nhiên không dám vượt qua hàng rào tử địa. Bom pháo thì có hệ  thống công sự khá chắc. Lỡ như giặc lọt vô được địa hình thì lánh né rút êm, cùng lắm phải đụng độ thì từng bộ phận chiến đấu tự vệ, các bộ phận khác phân tán chém vè hoặc rút xuống H.B.M (Hầm Bí Mật) để bảo toàn lực lượng. Ai cũng nẫu ruột vì một mất mát lớn quá, dù là quy luật nhưng trước đó chưa ai dám nghĩ tới điều này… Sự im lặng đến ngột ngạt…

Bỗng chú y tá từ trên cây nhảy bịch xuống hớt hải hét lên:                                       

- Địch tới sát địa hình, cách ta… năm mươi mét!           Mọi người chạy vội vào công sự. Đồ ăn  tung toé. Ông Bí thư chi bộ ấp đang ngồi trên chiếc thùng đạn đại liên, té quay xuống đất, chẳng hiểu ra sao lắp bắp hỏi dồn:              

- Năm mươi mét là bi nhiêu?!… Năm mươi mét là bi nhiêu?! 

Từ hướng tiền duyên vang lên tiếng nổ bình… Tiếng người la hoảng…

Ngoài đồng lính la í ới… Đạn bắn vào địa hình rào rào, chiu chíu, đùng đùng…

Ngớt tiếng súng, văng vẳng tiếng kêu rên đau đớn, tiếng người nháo nhác gọi nhau… Anh trinh sát bò ra quan sát… lát sau quay lại:                                                      

- Một thằng lính mò vô địa hình đạp trái. Tụi nó đang khiêng nhau ra đồng!           

Ông Bí thư chi bộ ấp dù đã lết được vô công sự vẫn còn ngơ ngác.

Xế chiều, đám lính kéo thành hàng dài hành quân ra lộ lớn.

Ánh chiều nhạt dần, ở những nhà dân gần cụm địa hình, mấy bà, mấy chị ra sân gội đầu, hướng về phía cứ hong tóc cho khô, lắc đầu lia lịa… Ám hiệu báo địch chưa rút hết !

Đêm ấy chúng tôi ở lại trong căn cứ thay nhau cảnh giới đề phòng địch đột kích bất ngờ. Tất cả vẫn sẵn sàng. Mấy chú nhỏ ngồi dựa vào nhau một lúc ngáy khò khò. Mấy người lớn tuổi vẫn còn thao thức. Ông Bí thư chi bộ ấp ngồi bên tôi. Hai anh em rù rì thủ thỉ. Tôi cười nhắc lại chuyện hồi trưa. Ông nói:                               

- Tui hỏi thật chú mày chớ năm mươi mét là bi nhiêu?

Tôi giải thích cho ông về sự khác nhau của đơn vị mét và thước. Ông tặc lưỡi:

- Vậy tôi cứ ngỡ nó sát hông rồi mà sao mọi người lại chun vô công sự?                

Một đêm phấp phỏng nhưng được bình yên…

Sớm sau, trời vừa hửng nắng, một chiếc cán gáo lạch bạch đáp xuống giữa đồng. Tốp lính trong các nhà dân lúp xúp chạy ra, leo vội lên máy bay. Chúng đã gài bẫy trượt!

Khi chiếc trực thăng vừa khuất dạng mọi nhà nhộn nhịp hẵn lên. Nhiều người đem mùng mền, quần áo ra phơi đầy sân… Dấu hiêụ của sự bình yên.                    

Vẫn phải chờ tới lúc trời sập nắng chúng tôi mới dám rủ nhau lò mò ra đồng. Ngay nơi có trái nổ, một bàn chân còn mắc trong chiếc giầy lính cao cổ rách toe toét, lẫn với máu, thịt và xương .                                                            

Chúng tôi ra với bà con xóm ấp. Mọi người tíu tít thăm hỏi lẫn nhau. Không mất người là quý rồi. Của cải có là chi trong thời buổi chiến chinh này .

Mọi nhà đã đỏ đèn. Chỗ nào cũng râm ran trò chuyện. Đương nhiên là phải có các cuộc đụng độ lai rai dù là không rầm rộ, ồn ào. Khi men rượu đã ngấm rồi thì mọi người đều bình đẳng và dễ quên đi cả những nỗi vui, buồn. Chú y tá nâng ly rượu đến bên ông Bí thư chi bộ ấp, cúi đầu cung kính hai tay:                                     

- Thưa chú Út! Con xin chịu tội vì lỡ làm chú… “phón”!        

Ông Út hể hả, tay cầm ly rượu, tay kia chỉ mặt chú nhỏ:                                          

- Qua nghĩ nó kề hông rồi thì hốt ráo trọi sao không “phón”?… Vậy qua tha cho! Tụi bay học đã bi nhiêu mà bày đặt tiếng tây tàu?! Năm mươi mét với năm mươi oăn (number one) qua nghe lộn! Cái chữ tây giống thằng tây là hay gây rối! Qua hỏi chớ cùng một chữ viết, qua đọc tây mười, tụi bay đọc tây lo là nghĩa làm sao? Kỳ cục vậy đó! Coi chừng nghe… Không có gì quý hơn độc lập tự do đâu con!               

Chú y tá nhanh nhẩu châm vô:                             

- Tía nói trúng phóc! Tự do ai muốn đọc sao cứ đọc. Tây lo với tây mười cùng một đứa thôi!      

Đầy nhà xôn xao tiếng cười. Chú y tá được ông già thưởng một… ly đầy!

Cuộc đời đố ai lường được. Chú y tá sau là rể của ông và mười lăm năm sau, anh là Bí thư Huyện ủy. Ông Út đã vào tuổi cổ lai hy…

Tôi lần về thăm bà con căn cứ cũ. Người xưa mừng rỡ gặp nhau. Trong bữa rượu thân tình, tôi kể lại chuyện xưa. Lớp trẻ mới lớn cười muốn xập nhà. Ông Út vuốt chòm râu bạc, gật gù, chậm rãi nói với mọi người:                                        

- Đảng mình vậy mà hay, cứ bám đất, bám dân thì việc nhỏ việc lớn chi khó mấy cũng xong. Khi Dân với Đảng cùng một ý khác chi đi chung một xuồng, người trước bơi, người sau lái, xuồng chạy ro ro!

Quay qua tôi ông nói lớn hơn:

- Nhưng bi giờ hòa nhập là phải thế nào chớ ? Tây với mình khác nhau xa lắm ! Như cái mét tây với cái thước ta, chập lại với nhau vẫn cái cao cái thấp!

Và ông cao giọng như để mọi người nhớ lời ông nhắn nhủ:                             

- Tây là tây và ta vẫn là ta… Không có gì quý hơn độc lập tự do… Xin mấy chú nhớ cho!          

Tất cả đều cười, cùng giơ cao ly cụng:

- Dzô!…

- Dzô!…

Những tiếng hô hưởng ứng vang xa, lay động cả đồng bưng sóng nước.

                                                                       

                                                                                    Tháng 4 năm 1996