CHUYỆN CON CHÓ CHẾT
{
Mỗi khi đi làm về, nghe tiếng xe
quen thuộc, vợ con tôi ra cổng đón. Thằng Hai đỡ cặp, cô Út lục giỏ tìm quà, vợ
tôi đứng ngắm. Con Ky mừng quýnh chạy lăng xăng, cái đuôi vẫy
lia lịa, nếu tôi không có cử chỉ vỗ về thì nó sẽ nhảy chồm chồm và rít lên ư ử
như muốn nhắc rằng nó cũng có mặt trong cảnh hội ngộ này. Thật ra nó chẳng là
chi nhưng nó đã như một thành viên thân thuộc trong cái bầu đoàn thê tử không
thể thiếu của đời tôi...
Vậy nên tôi không khỏi ngạc nhiên khi
biết các nhà khảo cổ học đã chứng minh
rằng chính con heo mới là con vật đầu tiên loài người thuần hoá được từ thuở
hoang sơ. Thì ra sự gắn bó thân thiết với nhau đâu có lệ thuộc vào thời gian
gần gủi sống chung? Nó bởi tại tâm. Âu
cũng là qui luật của muôn loài...
Dù chưa một nhà khoa học nào thống kê và
phân định có bao nhiêu loại chó trên thế gian này, nhưng người mình vốn dễ
tính, đã như một quy ước bất thành văn lưu truyền tự nhiên, người ta chấp nhận
có hai giống chó chính: chó tây và chó ta!
Cũng chưa có một cơ sở pháp lý nào quy
định tiêu chuẩn để phân loại chó tây với chó ta, nhưng đã như một lẽ đương
nhiên, người ta vẫn hiểu: tây thì bao giờ cũng phải hơn ta! Mọi thứ nội đều
thua thứ ngoại! Ngày xưa là Tàu! Bây giờ là Tây với Nhật! Thói vọng ngoại cố
hữu từ bao đời đã thành một thứ gène định mệnh di truyền gây nên bao oan trái
cho cả người và vật! Người nội mấy ai tin! Hàng nội mấy ai dùng! Cái thân con
chó nội còn có ra gì, truyền kiếp bị coi rẻ khinh khi!
Cũng chưa hẳn dung nhan nó xấu xí! Thật
ra chưa chắc ai đã hơn ai. Đâu phải con chó tây nào cũng to cao bề thế. Có con
bé tí tẹo chẳng hơn gì con chuột cống. Đâu phải vì sự tinh khôn? Hỏi ở đâu trên
hành tinh này có một danh nhân lịch sử được người đời kính trọng như cụ Sào Nam ,
từng viết tới hai bài văn bia dựng trên mồ con chó của mình thật là trân trọng:
Đây con Vá:
Vì
có dũng nên liều chết phấn đấu, vì có nghĩa nên trung thành với chủ. Nói thì
dễ, làm thiệt khó. Người còn vậy huống chi chó! Ôi con Vá này đủ hai đức đó. Há
như ai kia mặt người lòng thú. Nghĩ thế mà đau, dựng bia mộ chó!
Và kia con Ky:
Người
có đức nhân thường kém về phần trí. Người có đức trí thường kém về phần nhân.
Vừa trí vừa nhân thật là hiếm thấy! Ai ngờ con Ky này đủ hai đức ấy: Thấy không
phải chủ thì xem bằng cừu thù, chẳng bao giờ vì miếng ăn dẫn dụ. Thiệt là trí
đó. Trí vừa nhân, nhân vừa trí, trong giống súc mà người, e đến mày mới thấy.
Mày sao vội chết? Hỡi Trời! Hỡi Trời! Lòng ta đau đớn phải tạc mấy lời. Đau đớn
qúa! Đau đớn qúa! Kìa những hạng muông người!!
Lạ thay, cả người tây cũng thừa nhận nó.
Chẳng phải vậy sao, con chó Phú Quốc vẫn đứng nghênh ngang bình đẳng với các
giống chó quí của “thế giới Pháp” trong cuốn từ điển La Rousse đầy uy tín? Ấy
vậy mà giống chó ta đã một thời suýt lâm vào diệt chủng! Điều hay của nó mấy ai
nói tới! Người ta chỉ biết lên án nó vì một duyên cớ mà chính nó là nạn nhân:
lây truyền bệnh dại gây nên cái chết cho người! Chao ơi, năm bảy chục triệu
người mình hàng năm có cả ngàn vạn người chết bởi bao nhiêu thứ chuyện. Ngoài
cái chết theo luật tuần hoàn: sinh–tồn–dị–biến còn biết bao nhiêu người chết bất
đắc kỳ tử do gươm– đao–súng đạn, do rủi ro bất cẩn, cũng có khi do lòng đố
kỵ ác độc của chính con người... Vậy mà chỉ có con chó là bị người ta quyết tâm
tuyệt diệt! Phải chăng vì nó thân cận quá, trung thành quá mà hiền lành quá?!
Chuyện kể chẳng ai tin nhưng là chuyện thật: ở tỉnh nọ, có đứa bé mười mấy tuổi
đầu, một hôm được theo cha qua chơi huyện khác, thấy con chó chạy lông nhông
ngoài đường, nó ngây ngô hỏi:
- Bố ơi, con gì có bốn chân, chẳng giống
con bê, chẳng giống con nghé, chẳng giống con dê, thấy người đi qua nó nhe răng
cười mà mặt lại cau có, thấy thương mà lại giận?!
Bởi vì ở quê nó, Hợp tác xã ra điều luật
trừ thẳng vào công điểm lao động những nhà nào nuôi chó!
Nói ra chuyện này mắt tôi cay cay nhớ
lại hình ảnh một đoàn người diệt cẩu đại diện đủ các ban ngành hùng hổ
vào nhà tôi ở một làng ngoại ô, đập chết con chó đen xù non nớt, sợ sệt nép vào
góc tường trước những lời nài nỉ xin được bảo lãnh của tôi! Nhưng cảnh đời rõ
trớ trêu, những con chó tây vẫn sống ung dung trong nhà cao cửa rộng, được
trọng đãi ưu tiên ăn theo tiêu chuẩn, người ta gọi nó là chó nghiệp vụ, to
béo đẫy đà, chẳng thua gì một… chuyên gia! Một thời, khối người sống được đề
huề cũng là nhờ nó!.
Những tháng năm khắc nghiệt đã qua rồi,
chó ta giờ đã được nuôi lại đại trà, cũng là nhờ ông bà, cha mẹ nó thoát qua
thời diệt chủng. Phần lớn chúng có đủ cơm ăn, không phải chỉ là cơm thừa, cháy
cặn, thậm chí là những thứ... phế thải của người. Nhưng vẫn như một định mệnh đắng
cay tiền kiếp: dù có được sống nó cũng chỉ là con vật tế có giá nhất cho những
ông thần... nhậu! Nào đã ai thấy một con chó ta từng được bế bổng, cưng chiều,
nâng ấp, được đi dạo phố, được cho ngủ chung, được ngồi cùng với chủ ăn đồ cao
lương mỹ vị như mấy cô chú chó Tây, chó Nhật! Rồi đây sẽ có các cửa hàng bán áo
quần và đồ trang sức chuyên dùng cho chó như bên Âu, Mỹ. Nhưng mấy chú chó ta
chớ có mơ tưởng viển vông dù rằng các chú đã được bỏ đi cái tên quê mùa: Vàng,
Vá, Vện, Mực, Quýt, Lu... để thay vào cái tên ngoại mỹ miều: Tony, Luna, Jet,
Don, Jack, Qui...
Nói để biết vậy thôi chớ bản thân tôi
cũng mắc vào cái cố tật di truyền nòi giống ấy như một hệ lụy rồi! Đôi khi tặc
lưỡi mượn lời cổ nhân “xa thương gần thường” để đỡ cho mình! Con Ky
nhà tôi đã chết oan chết ức vì cái đầu óc vọng ngoại tăm tối của tôi! Chẳng qua
chính là mình tự khinh thị mình đó mà thôi.
Tuy là con Ky nó yêu quý và gắn bó với
tôi như vậy nhưng sâu xa trong lòng tôi vẫn thèm có được một con chó ngoại cao
to kềnh càng, chỉ nhìn nó từ xa ai cũng khiếp! Không thèm sủa vặt, nếu ai đó
tới gần, chỉ cần nó lừ lừ tiến đến, hửi hửi từ dưới lên trên là người đó đã hết
hồn! Và khi nó đã nhe răng phát ra tiếng gừ gừ trong cổ thì người đó hồn vía sẽ
lên mây! Trông nó đã oai lại có uy như vậy, tôi thèm có được một con chó nòi
như thế...
Rồi tôi điệu về một con chó giống Đức
hẳn hoi. Người quen lấy hai “chỉ” còn là hữu nghị. Tôi hí hửng mang con
chó mới hơn tháng tuổi về nhà. Vợ tôi không mặn mòi lắm. Các con tôi cũng về
phe mẹ. Ấy là tôi phải nói dối rằng người ta tặng, chớ tôi nói ra cái khoản chi
cả trăm “đô” chắc là không xong! Bả chỉ nói:
- Nhà mình có gì để phải nuôi người giữ
của?! Nuôi nó lại tốn thêm tiền ăn, tiền học mà rồi chưa chắc đã hơn gì con Ky!
Tôi hứa nuôi cả hai con, vợ tôi cảnh
báo:
- Một thằng tây, một thằng ta ở chung
một nhà sao đặng?! Đừng nghĩ nó là con vật mà kẻ khinh, người trọng là phải
tội!
Tôi ừ hử cho qua, mải nghĩ cho nó một
cái tên vừa ý… Phải rồi Lux là hay nhất, cái tên vừa Anh, vừa Pháp, vừa
ta... Sang lắm!
Tôi đặc biệt o bế nó, đôi khi phải làm
áp lực để dành cho nó những phần ưu ái. Nó được bình đẳng trong khẩu phần ăn
uống với mọi thành viên trong gia đình, chỉ trừ
con Ky tội nghiệp! Ngoài ra tôi còn giấu giếm vợ con, kín đáo bồi bổ cho
nó vài ba hột vịt lộn một tuần. Cái kim trong bọc lâu ngày rồi cũng lòi ra,
huống chi là hột vịt! Bởi con Lux chẳng biết ý tứ gì, nó cứ vênh mặt lên
mà nhai rau ráu, chẳng như con Ky, đã quen cam phận, may mắn được mẩu xương,
đầu sụn nó sẽ mang ra chỗ vắng vẻ khuất nẻo mà nhai. Dù có bất bình, các con
tôi chỉ dám nói móc “cục cưng” của
bố! Vợ tôi thì nói bâng quơ: -
Đời mà ăn ở bất công, quả báo nhãn tiền!
Con Lux chẳng hiểu nỗi khó của
tôi. Ngoài tôi ra, nó chẳng cần ai! Nó nhìn vợ con tôi xa lạ và kênh kiệu,
không như con Ky biết gây thiện cảm với mọi người. Vợ tôi bảo:
- Cái giống này rồi sẽ phản!
Chẳng mấy lâu sau bà đã minh chứng cho
lời nhận xét của mình. Mỗi khi vợ tôi bưng mâm cơm đặt lên bàn, con Ky dù có
đói cũng chỉ dám lảng vảng ngoài xa nhưng con Lux lù lù cái thân xác kềnh càng, có khi ngếch cả cái mõm lên bàn
hau háu chờ ăn! Đã mệt, thêm vướng bận và gai mắt, tiện chân bà huých mạnh vào
mạng sườn con Lux. Với con Ky, đó là chuyện thường, nó sẽ cúp đuôi, cụp
tai xa chạy mà vẫn ngoái cổ thòm thèm. Chó phải biết sợ chủ! Đó là nếp sống di
truyền của nó. Nhưng với con Lux thì không được, nó vốn nghênh ngang,
ngạo nghễ, lại quen được cưng chiều nên phản ứng liền: mõm nó ngoặc luôn ống
quần và ghì chân bà lại. Vợ tôi hốt hoảng, té quỵ, mặt tái xanh, la hét oai
oải! May mà có tôi ở đấy, can thiệp kịp thời.
Cả vợ con tôi được dịp bùng lên. Con Lux
tỉnh bơ, ngồi chồm hổm bên tôi vẻ đắc thắng! Dường như nó chẳng cần hiểu mọi
người đang nguyền rủa nó và công kích tôi! Cứ như ông tây nghe ta nói vậy, đôi
lúc nó lắc lắc cái đầu, ve vẩy cái tai! Chỉ có tôi ngồi chịu trận trước những
lời nặng nhẹ của vợ con. Vợ tôi cảnh cáo:
- Người ta sống không chỉ cần dựa vào
một người, huống hồ là con chó! Nó chỉ biết mình ông thì liệu nó ở được với
ai?!
Tôi nghĩ đó là lời trách móc trong cơn
nóng giận. Nào ngờ khoảng một tuần sau, tôi đi làm về đã không còn thấy bóng
dáng con Lux ở đâu! Mặc cho tôi tìm gọi khắp nơi cuống quýt, mọi người
vẫn hững hờ! Tới lúc tôi không giữ được bình tĩnh nữa, vợ con tôi xuống nước.
Vợ tôi la mấy đứa con:
- Đứa nào mở toang cổng để nó ra ngoài
cho người ta bắt đi rồi?
Và bà an ủi tôi:
- Đành vậy chớ sao. Nhà nuôi một con Ky
là đủ, lại đỡ tốn cơm!
Vẻ mặt bà hả hê như thoát nợ! Con gái
tôi vỗ về:
- Thôi, bố ơi, nuôi nó làm gì để bố mẹ
cự nự nhau hoài!
Tôi ấm ức cảm thấy vợ con tôi cùng dấu
một ẩn ý gì đây...
Nỗi buồn tức lại thêm tiếc của cứ dấm
dứt trong lòng. Tình cờ có anh bạn tới chơi. Chính vì con chó nhà anh ấy mà tôi
mới mê mẩn giống tây như vậy. Tôi với anh là bạn lâu năm, đến nhà nhau có thể
tự nhiên như ở nhà mình. Vậy mà con berger nhà anh cứ lẽo đẽo theo tôi. Tôi
xuống nhà sau, lên gác... nó theo từng bước làm tôi thấy ớn! Anh bảo:
- Ông cứ tự nhiên, miễn là ông đừng mang
ra bất cứ vật gì, nó giữ ông lại liền!
Tôi thầm nghĩ: Chó vậy mới gọi là khôn!
Chẳng như con chó ta, khi chủ đã nói khách tới nhà liền ve vẩy cái đuôi làm
lành, cúi đầu liếm chân xin lỗi! Ở đời cả tin thành dại!
Tôi mua con Lux là do anh giới
thiệu, cũng dòng giống con chó nhà anh. Anh thường chỉ cho tôi cách nuôi và dạy
chó. Nếu con Lux của tôi còn, tôi sẽ theo lời anh cho nó đi dự một lớp
huấn luyện đặc biệt rồi! Hôm nay gặp anh, người bạn cùng sở thích, chưa kịp mời
nhau chén nước, tôi đã trút với anh bầu tâm sự
- Con Lux nhà tôi mất rồi, ông ạ!
Lạ thay, anh tặc lưỡi, không chia sẻ với
sự tiếc nuối của tôi:
- Thôi, ông cũng đừng buồn tiếc cái
giống ấy làm gì!
Tôi giật mình chưa hiểu ý anh.
- Bà cụ nhà tôi suýt chết vì con Tony
đấy!
Tôi ngạc nhiên, nhìn anh đầy nghi vấn?
- Cả nhà đi vắng, chỉ còn bà cụ ở nhà.
Cụ lẩn quẩn vào ra dọn dẹp, chắc là bà cụ mới ở quê lên nhếch nhác không ra
dáng chủ, ngỡ kẻ gian, nó chộp liền! Cụ gào la chống cự, nó nhay cụ mình đầy
thương tích! Tôi phải đưa cụ đi nằm nhà thương, mới về được mấy hôm nay!
Ngừng một lát, anh nói như khẳng định
cho một bài học thiết thân:
- Cái giống chó tây chỉ nuôi để làm
nghiệp vụ chứ nó không thể đa năng như con chó xứ mình. Một đứa có ăn thì mới
trung thành! Một đứa trung thành để đợi được ăn! Mới hay một câu ngạn ngữ “Đừng
bao giờ cho chó ăn no” thâm thúy thật.
Vợ tôi được nước:
- Người với vật gắn bó với nhau theo
cảnh, theo tình. Con chó ta dù có bỏ đói cũng không bao giờ quên chủ!
Tôi cự lại:
- Trên phim có những con chó khôn cực kỳ đó thôi?
Vợ tôi lý sự nôm na:
- Chó tây sống với chủ tây nó khác. Chó
tây, chủ ta làm sao hợp?!
Không ngờ vợ tôi lại là nhà tâm lý động
vật học cừ khôi đến thế! Chẳng là một ngày rảnh rang, tôi ghé thăm nhà người
anh em bà con bên vợ. Nhà ông này giàu, có nhiều người xuất ngoại. Cánh cổng
mở, tôi cúi chào chủ nhà thì cũng vừa lúc con chó tây to tướng từ sau ông bước
ra cản lối tôi đi! Tôi giật bắn mình, vừa ngạc nhiên vừa sợ thì ông chủ đã tươi
cười, tay nắm vòng dây da nơi cổ chó, giữ ghì nó lại và nói với tôi:
- Con chó đẹp quá mà sao ông không ưng?
Cô ấy cứ ép tôi phải mang về! Nó lớn mau vậy đó!
Tôi kịp hiểu ra: Vợ tôi đã tìm cách tống
khứ nó đi!
Tôi nhìn con vật cũ thân thuộc của mình
vẻ luyến tiếc nhưng trái lại, con Lux dửng dưng nhìn tôi như người xa
lạ, cũng giống như dạo ở nhà tôi nó nhìn vợ con tôi vậy! Suốt buổi chuyện trò,
con Lux cứ ngồi lù lù bên ông chủ để canh chừng tôi! Ông chủ vẻ thỏa mãn
với con vật trung thành còn tôi thì có cảm giác đã đoạn tuyệt hoàn toàn với nó!
Trong lòng tôi cảm thấy khó chịu, không thể ngồi chơi lâu mặc dù ông chủ tỏ vẻ
quý mến và nồng hậu với tôi. Khi tôi bước chân ra khỏi cổng, cánh cửa từ từ
khép lại, con Lux chẳng thèm nhìn tôi, nó nhìn ông chủ mới với vẻ dương
dương tự đắc như nó đã hoàn thành nhiệm vụ!
Trên đường về, tôi thầm cảm phục vợ tôi
và dù mất của nhưng tôi lại nghĩ rằng nếu như vợ tôi biết được số vốn tôi đã bỏ
ra để rước nó về thì chắc chắn bà chẳng chịu đẩy nó đi một cách nhẹ nhàng như
thế được đâu. Vậy là tôi vẫn cứ mê mẩn cưng chiều một cục nợ mà mình không
biết. Ấy thế lại là hay!.
Trở về nhà, con Ky mừng rỡ đón tôi. Nhìn
nó tôi động lòng thương cảm: Tội nghiệp cho mày! Cái đứa tao yêu chiều tin
tưởng thì nó lại chẳng ra gì, bội bạc! Còn mày đã không đòi hỏi gì ở tao, chỉ
một lòng trung thành, tận tụy và cam chịu! Đột nhiên trong đầu tôi loé ra một ý
nghĩ sẽ đền bù cho nó: Cái số kiếp mày là thân phận chó ta, đành vậy chớ biết
làm sao! Tao sẽ cải phận cho con cháu mày. Rồi mày sẽ được thơm lây. Ai dám
khinh khi mày nữa?!
Tôi đã nói là làm với một ý thức tốt đẹp
cho tương lai của nó: Cả một đời cần mẫn mà có ai nể trọng? Ky ơi, mày sẽ được
đổi đời!.
Đầu xóm nhà tôi có ông tài xế nuôi con
chó tây đực to đùng. Đôi lúc chúng tôi có qua lại với nhau.
Ông nuôi chó là để cho vui vậy thôi chớ
không phải là người “chơi” chó. Tính tình ông xởi lởi, dễ
dàng. Vậy nên khi tôi đề xuất cho con chó ta nhà tôi được cái hân hạnh lưu
truyền dòng giống con chó ngoại nhà ông thì ông cũng vui vẻ gật đầu:
- Được, bác cứ thử xem sao!
Thật cũng là điều trời định cho muôn vạn
vật trên thế gian này. Một năm có bốn mùa: xuân–hạ–thu–đông đã được ấn định
khoảnh khắc thời gian cụ thể theo cái vòng tuần hoàn của trái đất từ muôn triệu
triệu năm! Nhưng cái xuân tình ở trong muôn vật thì chắc là ông trời quên ấn
định! Có trời, có đất là có tình xuân. Dù mùa hạ nắng nóng hay mùa đông rét
mướt, dù cuộc sống giàu có cao sang hay nghèo hèn đói rách, dù một không gian
yên bình thanh tịnh hay hỗn độn ầm ĩ khói lửa súng gươm, dù lúc vui sướng nồng
nàn đệm ấm chăn êm hay cả trong lúc khổ đau bi lụy, cả lúc say cũng như lúc
tỉnh... thì cái tình xuân của muôn loài vẫn cứ tràn trề lai láng theo luật sinh
tồn!
Mấy hôm nay trời trở lạnh, mới sáng sớm
tôi mở cổng ra đường tập thể dục đều thấy một lũ chó đứng chầu hẫu ở cổng nhà
tôi. Lúc đầu không lưu ý, tôi xua đuổi chúng. Chúng chẳng chịu chạy đi, chỉ
lảng ra xa mà cái đuôi thì cụp xuống, cái tai cứ vểnh lên và cái đầu ngoái lại
ngóng vô cổng nhà tôi vẻ nôn nóng, đợi chờ... Tôi chợt hiểu ra một điều gì hệ
trọng tới con chó nhà tôi. Tôi quay trở lại. Con Ky luẩn
quẩn vào ra, vẻ e ấp nửa sợ sệt nửa cồn cào trong dạ. Tôi kêu nó lại kiểm tra.
Nó lấm lét cúi đầu bước tới như sẵn sàng nhận tội vì một cuộc hẹn hò! A! Cái… hoa
của nó đang mọng đỏ và dầm dề sương đêm! Thì ra mùi hương đặc trưng quyến rũ ấy
tỏa lan ra bốn phương tám hướng, rủ rê lũ chó đực ngòai đường trong xóm mê mẩn
kéo vô đây cầu mong được hưởng chút lộc trời. Thảo nào tôi nghe mấy chú hành
nghề “đạo chích” biết thóp chuyện này nên mỗi khi đi ăn đêm thường quẹt ống
quần vào đít con chó cái động tình nên khi lủi vào nhà nào dù lũ chó dữ mấy mà
đánh hơi có mùi hương ấy cũng không sao lên tiếng được… Tôi cẩn thận xích con
Ky lại, chờ cho nó một một cuộc hôn phối do tôi định sẵn.
Chiều tối, theo lệ, tay trái tôi xách
cái túi chứa hai hộp sữa và chục trứng gà, tay phải tôi kéo con Ky qua nhà ông
bạn. Mấy chú chó quanh xóm lẽo đẽo chạy theo: con gầy, con mập, con to, con
nhỏ, con vàng, con vá, con vện, con mực... đứa
nào cũng tỏ vẻ khát khao thèm muốn. Con
Ky chần chờ bước đi miễn cưỡng,
nặng nề theo dây xích của tôi. Tôi nói nhỏ vừa để nó nghe:
- Mấy thằng này xác xơ chỉ đứng đường
rồi biến! Tao lo cho mày một chỗ đàng hoàng, đáng bậc mày râu, có tương lai tốt
đẹp!
Ông chủ đỡ cái túi quà cười nói:
- Làm thân con chó tây sướng thật. Gái
đẹp hiến thân lại phải có quà và một tương lai vinh thê ấm tử. Chẳng như cánh
ta, đâu dễ có kẻ hiến thân, mà biết đâu còn mang họa!
Mải lo cho cuộc mây mưa của con chó tôi
vẫn kịp nhận ra lời nói tưởng như chuyện tếu đời thường ấy lại là câu triết lý
sâu cay.
Mấy con chó đực lấp ló ngòai bờ rào rớt
rãi chảy lòng thòng nghển cổ ngóng vô. Đến khi thấy con Ky xoay người, hai chân
sau đứng tấn chịu để cho con chó kếch xù nhảy chồm lên thở phì phò nhún nhảy…
Dường như biết đã thành một lũ vô duyên, chúng mới lặng lẽ cụp đuôi lủi thủi bỏ
đi. Có con gầm gừ nhe răng tức tối, có con sủa váng lên mấy tiếng như lời chửi
đổng. Kẻ hớt tay trên kia hãy coi chừng một trận đòn ghen để biết thế nào là
sướng ít khổ nhiều.
Chao ôi! Một cuộc hôn phối cơ cực đến
như vậy sao?! Một cuộc hôn phối cưỡng bức nghiệt ngã?! Một bên cho thỏa sức!
Một bên để mặc con tạo xoay vần! Hai chúng tôi phải loay hoay trợ giúp chúng
trong cái chuyện tự nhiên tất yếu của muôn loài! Con Ky đôi
mắt long lanh mà nước mắt đầm đìa! Than ôi! Cái mâu thuẫn trớ trêu của muôn
loài do một đấng quyền uy tối thượng sinh ra!
Từ sau cái buổi chiều được chứng kiến
cảnh con Ky nhắm mắt đưa chân theo sợi dây xích của tôi đến nhà con chó tây đầu
xóm, dường như biết đã bị phụ tình, không còn thấy cậu chó nào lai vãng tới
cổng nhà tôi vào những lúc sớm hôm. Con
Ky thì an phận như ván đã đóng
thuyền chờ ngày làm mẹ...
Vợ tôi biết chuyện, bà tủm tỉm cười và
nhái lại một bài ca dao cổ cho các con nghe: Bố tôi tham thúng xôi rền /
Tham con lợn béo, tham tiền Cảnh Hưng / Tôi đã bảo bố rằng đừng / Bố hấm, bố
hứ, bố bưng ngay vào / Bây giờ vợ thấp, chồng cao / Tao chưa thể biết ra sao
phận mày?!
Tôi không muốn trả lời, nhưng thâm tâm
tôi nôn nóng một dịp chứng minh cho vợ con tôi biết được sự thức thời, nhạy bén
của tôi.
Thường thì giống chó mang thai hai tháng
mười ngày. Tôi giở lịch đếm đủ bảy mươi ngày, khởi đầu từ cái ngày ghi nhớ ấy.
Thấm thoát đã gần hết tháng thứ hai. Tôi
nôn nao chờ đợi. Vào một đêm khuya, vợ tôi đánh thức tôi dậy vì con chó cứ rít
lên ư ử. Tôi chạy xuống xem. Con
Ky dường như đau đớn lắm. Nó cào
bới nền nhà xoàn xoạt. Nó lăn lóc, trăn trở đủ mọi tư thế mà vẫn không yên. Vợ
tôi biết nó trở dạ, bà lấy mớ quần áo cũ trải ra cho nó. Nó gầm gừ cắn xé tả
tơi! Cái bụng nó lễ mễ, thườn thượt chốc lại gồng lên, níu chặt cái thân mình
nhỏ nhoi, loắt choắt của nó ghì sát xuống nền nhà... Cũng chẳng thể làm gì hơn
cho nó và cũng không muốn nhìn cái cảnh nó quằn quại cầu cứu giúp mà mình bất
lực, tôi đành lánh mặt! Vợ tôi thao thức, trằn trọc trách lối:
- Ông chỉ làm khổ nó!
Tôi vẫn lắng nghe mọi động tĩnh. Tiếng
rên của con Ky nhỏ dần. Chắc là nó đã qua được cơn đau. Nhưng chưa nghe thấy
tiếng kêu khóc tỉ tê của lũ chó con. Tôi hồi hộp... Ơi hỡi Ky ơi! Tình lang có
hiểu nỗi đau này?!
Sáng ra, tôi chạy ngay xuống chỗ con Ky,
nó nằm đó, thoi thóp, bốn chân duỗi thẳng! Đôi mắt nó khô cạn, lờ đờ nhìn tôi.
Nó cố nghếch cái đầu, hẩy hẩy cái mõm như thể muốn nói với tôi điều gì. Cái
bụng nó không co gồng lên nữa, vẫn đầy đầy mà mềm xẹp! Ở phía dưới hậu môn của
nó chảy ra một thứ nước loãng đen! Cảm thấy tính mạng nó cực kỳ nguy kịch, tôi
bảo con tôi chạy ra đầu phố mời ông y sĩ thú y. Cấp cứu con chó thì có gì mà
vội! Chờ đợi mãi trong khi nhịp thở của con Ky cứ yếu dần, thưa thớt. Nó nằm
hoàn toàn thờ ơ, bất động như hồn nó đang chơi vơi ở một cõi xa xăm... Gần
trưa, ông y sĩ thú y tới. Ông lấy ngón tay đập đập vào mắt nó, mắt nó vẫn mở
trừng trừng! Ông xé miếng bông nhỏ xíu đặt ngay trước mũi nó, sợi bông mảnh như
tơ vẫn không lay động! Ông hỏi han bệnh sử và xem xét khắp thân thể nó, cuối
cùng ông kết luậ:
- Nó chuyển dạ sớm, bị vỡ tử cung do
thai to quá!
Ông khuyên tôi dù có muốn lai giống cũng
không thể theo chủ nghĩa tự nhiên đơn giản, phải xem xét kỹ sự tương quan giữa
hai đối tượng. Ông nói vậy thì biết vậy thôi mà trong bụng tôi vẫn hòai nghi.
Chẳng phải đâu là dị chủng như con voi, con cọp hay là con gấu, con nai mà bảo
rằng chẳng có sự tương quan với tương đồng. Nó chẳng là đồng loại, đồng chủng
đó sao? Chẳng qua là chỉ khác nhau cái gốc gác quê hương xứ sở và tướng tác to
nhỏ mà thôi. Sự đời đầy ra đấy chứ đâu phải là điều nhiễu sự? Nhưng thôi, lý lẽ
làm chi vì sự thực là con Ky đã chết vì tôi!
Lòng nặng nề u ám, tôi vơ
mớ quần áo cũ bọc kín nó và cho vào một chiếc bao, cột lại kỹ càng. Giờ biết
làm sao ở giữa phố phường chật hẹp và đông đúc thế này?! Tơi lúng túng thở dài.
Vợ tôi tỏ ra tháo vát:
- Thôi đem nó ra đặt bên thùng rác,
chừng nào xe rác tới tôi sẽ nhờ họ mang đi!
Cha con tôi mang nó ra đặt sát tường
ngay bên thùng rác. Vợ tôi thắp cho nó một nén nhang. Bà vừa khụt khịt, vừa nói
to như để tôi nghe:
- Là thân con chó thì chủ hay mình nhờ,
chủ dở mình chịu, đến lúc hiểu ra thì đã muộn rồi! Kiếp này mày sống tận tụy
trung thành, kiếp sau biết đâu lại được làm ông chủ! Mày hãy biết sống làm sao
để cho ai cũng được nhờ!
Nhìn làn khói hương đang bay nghi ngút
bên bọc xác con Ky, tôi ngồi suy ngẫm sự đời, hý hoáy ghi mấy dòng cảm xúc.
Chiếc xe gom rác tới. Vợ tôi thương
lượng với hai người phu gom rác, dúi vào tay họ một tờ giấy bạc xanh xanh. Hai
người nhìn nhau đưa đẩy:
- Đây không phải là rác, biết đổ đi
đâu?!
Vợ tôi hiểu ý, phải dúi thêm một tờ xanh
nữa vào tay họ cho đều kèm theo những lời năn nỉ ngọt ngào… Xác con Ky được dìm
trong xe rác!
Tôi cảm thấy lòng bâng khuâng. Vợ tôi vừa
thương con chó gần gũi mấy năm nay, lại bị mất thêm tiền, bà đi đến gần tôi,
nhìn vào trang giấy, nói vu vơ:
- Đến xác một con chó chết người ta còn
biết kiếm ra tiền! Riêng ông thì...
Đứa con gái thấy tôi buồn rười
rượi, nó tới bên bố, cầm tờ giấy tôi đặt trên bàn, đọc to cho mẹ nó nghe:
“Ky
ơi! Một đời mày tận tụy trung thành mà tao xử với mày thật tệ! Tao chuộng những
cái xa lạ mà bỏ đi cái thiết thân gần gũi với mình. Mày không đòi gì ở tao
nhưng tao lại đòi ở mày những cái mày không thể có. Bây giờ tao đã hiểu ra: Cái
chỉ mày mới có, đời này rất cần! Đến lúc chết mày vẫn tin tao, muốn nói với tao
những điều gan ruột! Vì mày ngu không biết chủ dở, hay vì tao dại không biết
trò khôn? Đó là điều oan nghiệt của mày!
Chó chết chưa phải là hết chuyện. Từ cái
chết của mày tao mới sáng ra: Cái điều mình tưởng là hay hoá ra là dở ! Cái
việc mình làm tưởng như là thiện hoá ra thành ác ! Vòng luân hồi kiếp người,
kiếp vật, nợ vay, vay trả. Sinh, diệt đều là huyễn cả. Vậy những gì đã mang nợ
mày, sẽ có ngày tao trả, Ky ơi !”
Tập truyện CHỊ TÔI
NXB Thanh niên – 2000
No comments:
Post a Comment